Jednostavnost i prirodnost na sceni je ona spona od koje sam polazio. Nisam ja težio tome, to je tako u mojoj prorodici. Mislim istina je, da je bolje ako si na sceni, pravi, živ čovek.
Vlastimir Đuza Stojiljković je rođen 1929. godine u mestu Ražanj. Završio je gimnaziju u Kruševcu, a kao srednjoškolac je krenuo amaterski da se bavi glumom. Posleratne godine proveo je tako što je negovao ranjenike, sadio drvorede, ali i učestvovao u radnim akcijama u izgradnji pruge Šamac-Sarajevo.
Po osnivanju Okružnog narodnog pozorišta u Kruševcu, 1946. godine, zaigrao je i u prvoj predstavi. Igrao je u predstavama „Roditeljski dom”, „Tvrdica”, „Gospođa ministarka”, „Sumnjivo lice”, itd.
Kako bih definisao i opisao sebe kao glumca? Počesto o tome razmišljam... Uvek sam pokušavao da se rasteretim onoga što me pritiska na sceni. Pokušavao sam da što jednostanvije rešavam stvari. Ali kroz tu jednostavnost ja počinjem sam, bez reditelja. Mnogo vremena na ulici i u kući provedem sa ulogom. Verovatno zbog toga sam već opušteniji kad dođem na probu... Mene je uvek zanimalo šta radi taj lik, zapravo moje novo ja.
Godine 1947. upisuje Rudarsko geološki fakultet, ali ubrzo napušta studije. Igrao je u Akademskom pozorištu u Beogradu, u kom je spoznao lepote glumačke igre, a na nagovor Soje Jovanović upisuje Akademiju za pozorišnu umetnost, 1948. godine. Bio je i prva generacija školovanih glumaca u klasi Mate Miloševića.
Prve profesionalne pozorišne korake načinio je pedesetih godina u Beogradskom dramskom pozorištu, kada je cela njegova klasa primljena u profesionalni angažman. Ljuba Tadić je za Đuzu govorio „on vodeći glumac, preteča moderne glume”.
U Beogradskom dramskom pozorištu igrao je do kraja pedesetih godina u brojnim predstavama, poput: „Narodni poslanik”, „Staklena manžerija”, „Tri seste”, „Sumnjivo lice”, „Vejka na vetru”, itd. Zatim je karijeru nastavio u Savremenom pozorištu, u kom je ostvario brojne uloge, a istakao se u predstavama „Laku noć Betina”, „Zanesenjaci”, „Senka”, „Posle pada”, „Crvena konjica”...
Neprijatelj naroda
Kao Doktor Stokman, Đuza je najpre savlađivao razliku u godinama, a zatim psihologiju neurotičnog usamljenog borca za napredak. Najbolji tamo gde ne povlači svoju ranjenu ličnosti, pokašto razneženo ustumuran u ambijentu poredice.
Ekspres, 1968, Milosav Marković
Treba izdvojiti igru Đuze Stojiljkovića koji je stvarajući lik Stokmana, priredio celovit simbol upornim traganjem za novim, za istinom, a na za lažima, za ljudima, a ne za insektima.
Večernje Novosti, 1968, Žarko Jovanović
Varljive 1968. godine prelazi u Atelje 212, otkrivajući u to vreme domene avangardnog pozorišta, kakav je zasigurno Atelje i bio na početku. U narednom periodu uporedo će igrati u Ateljeu 212 i Beogradskom dramskom pozorištu, a zatim će se njegov glumački put nastavljati kroz brojna beogradska pozorišta.
Odigrao je u toku svoje glumačke karijere oko 150 pozorišnih uloga, a najzapaženije su u predstavama Ateljea 212: „Razvojni put Bore Šnajdera”, „Veza”, „Uloga moje porodice u svetskoj revoluciji”, „Lulu”, „Akrobati”, „Molijer”, „Emigranti”, „Priče iz Bečke šume”...
Izdaja
Đuza je sjajno prevazišao simetriju između Džerija – prevashodne kukavice, ranjivog i zaplašenog čoveka i Džerija – neodoljivog šarmera, prpošnog van domašaja porodičnog kruga.
Ekspres, 1980, Avdo Mujačinović
Devedesetih igra u predstavi „Derviš i smrt” u Narodnom pozorištu Kruševac, kao i u predstavama „Rekviziter Veliki dan”, Beogradskog dramskog pozorišta.
Godine 2011. odigraće zapaženu ulogu u predstavi Olivera Frljića, „Otac na službenom putu”, za koju je Dobio nagradu „Zoranov brk”.
Nizao je tokom svoje karijere brojne i značajne nagrade među kojim se ističu Sterijina nagrada, 1972. godine za ulogu u predstavi „Na ludom belom kamenu”; stetueta Ćuran za ulogu u predstavi „Inspektorove spletke”; Zlatni lovor-vijenac koje dodeljuje MES Sarajevo, za ulogu u predstavi Ateljea 212, „Čaplja”. Dobitnik je i nagrade Zlatni Ćuran - za životno delo, kao i Dobričinog prstena, 2001. godine.
Poslednju ulogu će odigrati u Madlenianumu, 2013. godine, u predstavi „Plavi anđeo”. Preminuo je u Beogradu, 2015. godine, gde je i sahranjen.
Izvor: Muzej pozorišne umetnosti
Foto: Muzej pozorišne umetnosti; Atelje 212
