Teatar je po meni prvo – potreba, pa posle sve drugo. On je potreban pojedincu-gledaocu – da mu pruži umetnički doživljaj i društvu – da mu služi kao ogledalo njega samoga i glumcu – da mu omogući da izrazi svoju potrebu za glumačkim izražavanjem.
Rođena je kao Rosa Frojnd u Zemunu, 1911. godine. Mlađoj publici ostaće upamćena po brojnim filmskim i televizijskim ulogama, međutim iza njenog lika kriju se brojne pozorište uloge koje je ostvarila u Srpskom narodnom pozorištu u Novom Sadu, u Jugoslovenskom dramskom pozorištu, Ateljeu 212, itd... Odigrala je preko 150 pozorišnih uloga, koje su obeležile kako predratno tako i posleratno pozorište ondašnje zemlje.
Velika u malim ulogama, višestruko izdražajna u jednolinijskim, Rahela Ferari ima šarm čežnjivih sokačara i nesuvislo – matorih gospi koje zasmevaju okolinu, obrušavajući se na nju jednom energijom izvitoperene cele ličnosti, a ne samo fizičkim linijama klasne ili socijalne plastičnosti. Ona raspolaže zavidnom moći transformacije, razvijenom glumačkom maštom i sposobnošću da svakom ulogom donosi na scenu neku tajnu – u čemu je sposobnost i draž značajnih glumačkih ličnosti.
Njeni prvi glumački počeci vezuju se za Srpsko narodno pozorište, gde je prvo bila statista, a zatim je igrala u brojnim predstavama. U periodu 1930-1936. godine, odigrala je preko 50 pozorišnih uloga. Do 1940. igra u Narodnom pozorištu Dunavske banovine, gde ostvaruje brojne uloge, poput Feme u predstavi „Pokondirena tikva”, Živke u „Gospođi Ministarki”, u „Bogojavljenskoj noći” igra ulogu Marije, a u „Hamletu” ulogu Glumice.
Do početka Drugog svetskog rata igraće i u Savremenom pozorištu u Beogradu, kada udajom menja ime i prezime – Marija Stojković, da bi nakon muževljeve smrti uzela umetničko ime – Rahela Ferari. Za vreme Drugog svetskog rata nije igrala, živela je u Beogradu.
Po oslobođenju, kao gladni vuci, željni slobode i života, rasprostirali smo se po svim sektorima u izgradnji ove naše izmučene i napaćene zemlje... Zemlja još nije bila oslobođena i trebalo je aktivno učestvovati u izgradnji, raskrčivati ruševine, vući zemlju i obuzdavati Dunav... Danju sam bila aktivni radnik, a uveče „Mati” u istoimenoj drami, pisca Karela Čapeka. Ta predstava je bila najpopularnija, a publika je iz večeri u veče punila dvoranu.
Nakon Drugog svetskog rata ponovo je igrala u Novom Sadu. Osnivanjem Jugoslovenskog dramskog pozorišta postaje njegov član, a kasnije postaje i doživotna glumica ovog pozorišta u kom je odigrala svoje najzapamćenije uloge: Šorja Paškova, „Ribarske svađe” (1948); Gospođa Zelenićka, „Rodoljupci” (1949), Sarka, „Ožalošćena porodica” (1955); Ledi Markbi, „Idealan muž” (1961); Gospođa Draga, „Dr” (1964), Celestina, „Celestina” (1970), Julijana Tesman, „Heda Gabler” (1975). Ostaće zapamćena po ulozi Ebi u Ateljeu 212, u predstavi „Arsenik i stare čipke”, za koju je 1964. godine dobila Oktobarsku nagradu.
Za nju je veliko priznanje bilo igranje u Jugoslovenskom dramskom pozorištu, što je isticala više puta, jer je to pozorište okupljalo umetnike sa prostora cele Jugoslavije stvarajući neke nove domene pozorišne umetnosti. O svojim ulogama govorila je ovako: „Mislim da se iz mozaika (pozorišnih uloga) ne sme izdvojiti nijedan kamenčić, jer svaki, ma koliko da je mali, ima svoje tačno određeno mesto, bez kojeg delo ne bi bilo celina.”
Velibor Gligorić – Originalnost i samosvojnost glume Rahele Ferari
U red vrhunskih kreacija Rahele Ferari, svrstao se lik tetke Ebi u komediji „Arsenik i stare čipke”. Tu je glumica na velikoj visini artizma i životno suverena u zonama psihijatrije. Lik Ebi stvoren je od stare čipke i arsenika. Kao takvu Rafaela Ferari je realizuje na sceni. Spoj otupelosti, usahlog, patološkog bića, rutiniranim „savršenim zločinom” iznosi Rahela Ferari na sceni ingeniozno.
Petar Marjanović – Rahela Ferari
U liku Sarke, u „Ožalošćenoj porodici”, Branislava Nušića – kojem kao i nekim drugim njegovim likovima, život uporno stresa muzejsku patinu – dala je Rahela Ferari karakteristike scenske stilizacije koja inače pogoduje njenoj glumačkoj ličnosti. Lik Sarke gradila je slojevito: spoljašnjim karakteristikama, to je bio kolaž gromkog smeha i prigušenog „uspijanja”, histeričnih skokova...
Poslednju ulogu, Ćelava žena, igraće u Ateljeu 212, u predstavi „Iz života kišnih glista”, 1993. godine. Rahela je preminula godinu kasnije, 1994. godine u Beogradu.
Za vreme svoje duge karijere dobila je i brojne nagrade, među kojim se ističu Sterijine nagrade i nagrada Dobričin prsten. U čast Rahele Ferari, o njenoj životnoj priči za vreme Drugog svetskog rata, igrana je i predstava „Rahelina kutija”. Ova predstava govorila je o njenim ličnim pričama za vreme fašističke okupacije, ali i pored toga oslikavala je njenu ljubav prema pozorištu i glumi, „koju nijedan okupator nije bio u stanju da uništi i poništi”.
Izvor/foto: Rahela Ferari, Teatron, Muzej pozorišne umetnosti
