Poslednjeg dana takmičarske selekcije 64. Sterijinog Pozorja odigrana je predstava „Bolivud“ Narodnog pozorišta u Beogradu, u režiji Maje Pelević; dok je u međunarodnoj selekciji „Krugovi“ izvedena predstava „Puppenhaus. Kuracja. (Kuća lutaka. Lečenje)“ Magde Fertač, TR Varšava iz Poljske.
„Bolivud“ Maje Pelević je karnevalska, pompezna, duhom mladosti – kako se i zove fabrika u kojoj se nalazi pozorište u kome je zaplet smešten – obojena socijalna kritika u formi muzičkog teatra. Kroz zaplet – u mali grad dolazi bolivudski producent koji planira da otkupi fabriku „Mladost“ kako bi napravio studio – dolazimo do teze da se opšte ogleda u pojedinačnom. Na primeru sudbina glumaca pozorišta, koji entuzijastično pripremaju pokusnu predstavu u hiperbolizovanoj treš estetici bolivudskih produkcija (scenografija Igora Vasiljeva i kostimi Marine Vukasović Medenice doprinose parodijskoj dimenziji gde nalazimo prepunu scenu budoarskih šjokica, cveća, šarenih krava, indijske svete životinje– u svrhu hiperbolizacije bolivuske estetike), kroz ovo izvođenje provlači se kritika kapitalizma, netolerancije prema manjinskim grupama (jedna od upečatljivijih glumačkih izvedbi je upravo karakter mladog Roma koga Igra Pavle Jerinić, gde se provlači i Mulen-Ruž-like ljubavna epizoda) te ova teatarska grupica kroz trud i fantazije o ostvarenju i impresioniranju mitskog producenta, koji se poput Godoa naravno, ni ne pojavljuje, teži da sanira društveno-ekonomske posledice tranzicionih sistema, koje se možda i najviše očituju baš na primeru malih gradova – čije sudbine stanovnika, kako i sami glumci kažu – nikoga ne interesuju. Pirandelovski duh ovog metateatarskog mjuzikla otvara prostor za postavljanje pitanja kako o statusu samih pozorišnih umetnika, tako o sudbinama uopšte malih ljudi sa velikim fantazijama o boljoj budućnosti – jer fantazija je u doba rušenja vrednosti jedino što ostaje na kraju Pandorine kutije post socijalističke stvarnosti.
„Puppenhaus. Kuracja“ Magde Fertač, poljskog TR Varšava, počevši od scenografije u čijoj je žiži logorski vagon, svetlima i izborom scenske muzike, od samog početka nosi obskurno eteričnu atmosferu. Predstava se bavi temom prostitucije u logorima koja je sama po sebi škakljiva jer, kako se u samoj izvedbi navodi „poljsko telo pripada domovini“ te se odvijanje radnje posve oslanja na sećanja i ispitivanje motivacije istaknute glumice u to doba, koja je bila proglašena „nacističkom kurvom“. Komponovanje radnje je fragmentarno, prošarano epizodama u kojima se prikazuju okolnosti u kojima je poljski čovek sarađivao sa okupatorom – naglašena ambijentalnost svake od tih epizoda doprinosi impresiji snoviđenja, nepouzdanog opsesivnog sećanja koje samo sebe nadgrađuje; te ispitivanju traume , što je centralni motiv koji upravlja svakom od pojedinačnih priča. Kao i u predstavi koja joj je prethodila, ovde se takođe nalaze metapozorišni elementi i rušenje iluzionističkih tehničkih rešenja, gde glumica, koja je svojevrstan narator priče, predstavlja nivoe traume čije prezentacije prekida ukoliko glumac koji je izvodi ne prikazuje dovoljno verodostojno. Seksualnost se nalazi kao osnovna motivacija – u samom startu prikazana je kao profana gde glumica odvaja „svoje dupe koje daje nemcima“ i njen sopstveni integritet kao ljudskog bića koje vodi nagon za preživljavanjem; na drugoj krajnosti ispitivanja traume nalazi se epizoda o fantaziji / pseudo-sećanju vojnika Ćihua koji ostvaruje vezu sa SS oficirom Hansom – na šta je stavljen parodičan naglasak jer je režirano u maniru sladunjavog žanra ratnih romansi. Celokupno izvođenje nosi pečat gorčine, stvari o kojima poljska istorija retko progovara, gde se opet tumači sudbina čoveka koji teži životu u vremenu koje je sejalo samo smrt.
Večeras, u 20 časova biće održano svečano proglašenje i uručenje Sterijinih nagrada, na sceni „Pera Dobrinović“ Srpskog narodnog pozorišta. Spisak dobitnika Sterijinih nagrada pročitajte na https://hocupozoriste.rs/vesti/hasanaginica-novosadskog-pozorista-najbolja-predstava-64-sterijinog-pozorja
Foto: Srđan Doroški
