Poslednje večeri jubilarnog desetog festivala „Teatar u tvrđavi” publika je imala priliku da pogleda dve poučne predstave - prvu o značaju očuvanja životne sredine i drugu o vojvodi Stepi Stepanoviću.
Prva predstava „Ko prirodu prlja, ima da nadrlja” u izvedbi Čiča Mičinog pozorišta a po tekstu i u režiji Matije Popovića bila je namenjena za najmlađu smederevsku publiku. Kroz sat vremena predstave, pred gledaocima se odvija priča o podzemnoj družini koja na svakojake načine pokušava da se otgrne poštovanja pravila zaštite životne sredine. Razigrana ali i poučna predstava je sjajno komunicirala sa publikom koja je odgovarala na sva postavljena retorička pitanja, navijala za promenu glavnih junaka i pevala u ritmu muzike.
Predstava „Šah - mat” u produkciji Morava teatra iz Čačka, po tekstu Milana Guberinića i u režiji Vladimira Jocovića govori o jednom od najznačajnijih vojskovođa novije srpske istorije - Stepi Stepanoviću. Ova predstava, uz podsećanje na najvažnije Stepine vojne poduhvate donosi nam i nove dimenzije Stepinog lika sa kakvim se ne možemo susresti ni u jednom udžbeniku iz istorije.
Predstava počinje prikazom Stepe (Milan Guberinić), penzionisanog vojvode, koji obavlja svakodnevne aktivnosti u dvorištu svoje kuće u Čačku. Skromnost i povučenost koji odlikuju njegov život u starim danima stoje u kontrastu u odnosu na značaj svih njegovih vojnih postignuća.
Glavni protagonista je pored Stepe Stepanovića i kralj Aleksandar I Karađorđević (Vladimir Jocović) sa kojim Stepa ima otvoreno prijateljski i iskren odnos. Igrajući šah, dva državna zvaničnika suprotstavljenim stavovima grade restrospektivu Stepinog života koja obiluje igranim video-zapisima najznačajnijih događaja novije srpske istorije (1914-1929).
Vojnička preciznost i duhovitost koja ga ne napušta ni „pod stare dane” stvara izuzetno komične momente u predstavi koje omogućavaju publici da ratne strahote, o kojima junaci govore, budu podnošljivije za gledanje i jasnije za shvatanje.
Najpozitivniji utisak cele predstavlje odnosi autorski način prenošenja same poruke projekta. Patriotizam koji nosi celokupan duh predstave, nijednog trenutka nije nametnut gledaocu - autorski tekst postavlja brojna pitanja, dajući više mogućih odgovora na isto, čime ostavlja gledaocu prostor da sam odabere sopstveno tumačenje dela Stepe Stepanovića.
Poslednja predstava festivala pozdravljena je gromoglasnim višeminutnim aplauzom i zahvalnicom našem sugrađaninu, Milanu Guberiniću, na važnoj lekciji srpske istorije i čoveštva.
Deseti festival protekao je u znaku preispitivanja međuljudskih odnosa u njihovom istorijskom, političkom i društvenom kontekstu. Pred publikom su se otvarala pitanja pravde, porekla mržnje, nasilja, instrumentalizacije religije, nezdrave međuzavisnosti ali i očuvanja ljudskosti i sećanja na istoriju koju pišu različiti ljudi.
Foto: Nenad Živanović
