U Ateljeu 212 na sceni „Mira Trailović" premijerno je izvedena predstava „Jedan Pikaso", po tekstu savremenog američkog dramskog pisca Džefrija Hačera, u režiji Erola Kadića. U pitanju je duodrama u kojoj Pikasa igra Tihomir Stanić, a naci-službenicu, gospođicu Fišer, Sofija Juričan. Interesantno je da je predstava premijerno prikazana 25. oktobra, na dan rođenja velikog slikara.
Okosnica komada je navodna priča po kojoj je jedan nacistički oficir, kada je video Pikasovu „Gerniku", pitao slikara da li je on to uradio. „Ne, vi ste", odgovorio mu je Pikaso. „Gernika" je inače nastala nakon što je, pod Frankovim režimom u Španskom građanskom ratu, do temelja razrušen istoimeni mali grad na severu Španije, uz pomoć nacističkih vazdušnih snaga.
Projekcijama snimaka na kojima vidimo nemačke vojnike koji marširaju kroz Pariz, uz dramatične i setne taktove u pozadini (kompozitor je Branislav Pipović), čim se zavesa digne izmešteni smo u okupirani grad svetlosti 1941. godine. Tu pratimo susret slikara i službenice, smešten u njenu kancelariju, koja izgleda kao skladište, sa mnogo kutija na policama i ramova sa slikama koje stoje naslonjene uz njih (scenografkinja Marija Jevtić). Kasnije saznajemo da su sve te slike radni zadaci gospođice Fišer, dela nadrealista, dadaista, kubista, svih za okupacione vlasti problematičnih umetnika, kakav je i sam Pikaso. On je pozvan da potvrdi autentičnost tri svoje slike, za potrebe specijalne izložbe koja će se održati po Gebelsovoj naredbi, i na kojoj će, zajedno sa delima mnogih nepoželjnih umetnika, slike biti spaljene.
Saznanje da će slike biti spaljene je povod za razgovor kroz koji saznajemo detalje (istorijske i fitkivne) iz umetnikovog života, njegov odnos prema umetnosti, politici, životu. Sa druge strane, postepeno upoznajemo i Fišerovu, njeno divljenje Pikasovom delu i žaljenje nad naredbom koju mora da izvrši. Ovaj susret kulminira erotičnim tangom, strasnim poput Pikasovog odnosa prema slikanju i napetim kakav je i opasan ples koji igra angažovani umetnik.
U komadu je problematizovana sloboda umetničkog stvaralaštva, cenzura i bunt umetnika. Režija je jednostavna, naturalistička, oslonjena na glumačko umeće i snagu teksta. Kroz intenzivni razgovor Fišerove i Pikasa, koga Tihomir Stanić tumači razigrano, ekscentrično, nonšalantno, predstava pristupa ovoj tematici iz tačke gledišta umetnika, njegove potrebe da stvara i neraskidive veze između njegovog života i stvaralaštva.
Ostaje žal što zbog epidemiološke situacije predstava nije odigrana kako je planirano na kamernoj sceni „Petar Kralj", koja bi intimizirala izvođenje i svakako uticala na doživljaj ove intenzivne drame. Bez obzira na to, Pikaso je za rođendan dobio od Ateljea 212 svojevrsnu odu, koja osim što glorifikuje njegov lik i delo, slavi umetnost i umetnika kao snagu koja pobeđuje, u kakvim god okolnostima da se našla.
Foto: Boško Đorđević/Atelje 212
