Treće večeri Sterijinog pozorja, u okviru Međunarodne slekcije „Krugovi“ imali smo priliku da gledamo predstavu „Moji tužni monsturmi” Gradskog dramskog kazališta Gavella, deo/nastavak triptiha Mate Matišića (Ljudi od voska) u režiji Vite Taufera.
Postoji nešto specifično u tome kada se pozorište igra sa fikcijom i stvarnošću. Matišić lik pisca koji nosi njegovo ime, predstavlja kao marionetu koja se nalazi u ulozi mahom tuđih fikcija ili pak stvarnih priča, čiji se likovi upliću ili su već upleteni u njegov život. Pritom da on kao pisac, stalni zagovornik fikcije u neku ruku postaje i njen rob: potreba da se uprkos obećanjima svojoj supruzi (Antonija Stanišić Šperanda) priča ispriča. A svaka priča, ma koliko ona bila nazvana fikcijom, možda ipak polazi iz preoblikovanja stvarnosti.
Njegovi likovi, među kojima se nalazi Lidija (Jelena Miholjević) i njen brižan brat (Filip Švagović), žena pobegla iz psihijatrijske bolnice koja je kada joj se ugradila rožnjača preminule Jasne, „postala” druga osoba koja poput Jasne u šezdesetim godinama želi postati majka. Za razliku od intimnosti njegovog doma, druga drama iako je intimna postepeno pojačava emotivni naboj gde na groblju njegovog rodnog sela – Ričice dolazi kako bi kupio sopstveno grobno mesto, saznaje o (ne)zastarelim ratnim zločinima, silovanjima i švercovanjem emigrantima.
Sasvim je specifično i briljantno u kojoj meri Mate kroz svoje monstrume u neku ruku ismejava socijalnu stvarnost i ono kolektivno – društvo, malograđanski moral, pitanje toga šta je podobno i šta ne.
Tokom cele drame koju kao da oblikuju piščevi ženski pandami, poslednja se dešava u velikoj hotelskoj sobi gde recepcionar Stavislav (Franjo Dijak) pokušava da sazna da li je Mate spavao sa njegovom ženom Milicom i da li je ona zbog abortusa sada ne može da bude plodna.
I u tom velikom kotlu između stvarnosti i fikcije sve je uspelo da se sažme u jednu reč: suočavanje. Kako sa sopstvenim tako i sa tuđim „monstrumima”. Delo postepeno i sa lakoćom prelazi iz nečeg individualnog u kolektivno stanje duha i suočavanje sa kolektivnim traumama: posle ratne traume, patrijarhat koji se još uvek i u velikoj meri čvrsto drži, naša prošlost koju i dalje živimo i stvarnost u kojoj ponekad odbijamo da se nalazimo.
Predstava „Moji tužni monstrum” i neobičnom lepršavošću predstavlja neku vrstu intimnog i kolektivnog dnevnika u kojem je svako od nas plesao sa svojim monstrumima.
Večeras je na programu sa početkom od 19 časova u okviru takmičarske selekcije predstava „Sirota Mileva iz Bosne u našoj civilizaciji godine 1878.” po tekstu Albina Podgradska u režiji Anđelke Nikolić, dok sa početkom od 21 čas u okviru Međunarodne selekcije „Krugovi” imamo priliku da pogledamo predstavu „Crvena voda”, prema romanu Jurice Pavičića u režiji Ivice Buljana, Hrvatskog narodnog kazališta Split.
Foto: Srđan Doroški
