Šezdeset peto Sterijino pozorje otvoreno je sinoć predstavom „Smederevo 1941”, rediteljke Ane Đorđević, a festival je besedom otvorila glumica Branka Petrić Fehmiju. Ona je besedu otpočela osvrtanjem na pandemiju virusa korona koja je pogodila ceo svet, govoreći o covidu-19 kao „stanaru koji se uselio i sa kojim ćemo morati naučiti da živimo”, nastavila je dalje da govori o svojim prethodnim iskustvima na Sterijinom pozorju, a završila besedu aplauzom za sve koji su radili i koji će raditi na ovom fesivalu u budućnosti.
Prva predstava odigrana u takmičarskoj selekciji ovogodišnjeg Pozorja bila je predstava Srpskog narodnog pozorišta „Smederevo 1941”, čiji tekst i režiju potpisuje Ana Đorđević. Predstava tematizuje događaj iz Drugog svetskog rata, kada je Smederevom odjeknula eksplozija od deset miliona konjskih snaga, što je bila i jačina atomskih bombi bačenih četiri godine kasnije na Hirošimu. Tog 5. juna 1941. grad je bio gotovo potpuno uništen. Među velikim brojem stradalih našlo se i 17 glumaca Srpskog narodnog pozorišta, koje je tada nosilo naziv Narodno pozorište dunavske banovine. Prema rečima rediteljke, ovaj događaj se posmatra iz prelomljene perspektive, usmeravanjem pažnje na sudbine glumaca, dovodeći ih u vezu sa prirodom i uzrokom nacizma i zla kao takvog.
Iako premijerno izvedena prošle godine, predstava aktuelizuje i trenutne probleme celoga sveta u vezi sa pandemijom i njenim posledicama po čovečanstvo. Tako je nacizam, u doba kada se radnja odvija, budio strah i trepet u ljudima, ali takođe i nerazumevanje razloga za nastanak istih.
Kao pokušaj objašnjenja pominje se teorija o običnim i neobičnim ljudima, o ljudima koji su stvoreni da žive bez mogućnosti da dignu glas i ljudima koji su stvoreni da se ističu, pa makar to značilo i isticanje „preko leša i krvi”. A protivnik ovakvih ljudi može biti samo jedan – Majka priroda. Svet koji je počeo da posustaje pred desničarskim sistemima, korupcijom, nepravdom, nešto je moralo da potrese i protrese.
U predstavi se provlači motiv lupe kao predmeta kroz koji se istina vidi onakvom kakva jeste, uveličano i jasno. Upravo, nacizam je lupa koja svetu pokazuje njegovo pravo lice – lice cirkusa, opšteg haosa, pandemije, umiranja, vladavine novca. Najviše boli shvatanje, ili kako su to u predstavi slikovito opisali - „lupa – sunčevi zraci – samozapaljenje”.
Druge večeri Sterijinog pozorja igraju se dve predstave iz takmičarske selekcije, prva počinje u 18 časova u Novosadskom pozorištu i zove se „Kretanje”, beogradskog Bitef teatra, a sledeća počinje u 20 časova na sceni „Jovan Đorđević” u Srpskom narodnom pozorištu, i to je „Ko je ubio Dženis Džoplin”, u saradnji SNP i OPENS-a (Omladinska prestonica mladih Novi Sad).
Foto: Sterijino pozorje
