Predstava „Ja, Ema”, po motivima dela Gistava Flobera „Gospođa Bovari”, premijerno je odigrana u septembru u Madlenianumu. Režiju i adaptaciju dela potpisuje Tanja Mandić Rigonat.
Samo delo napisano je 1857. godine, pre čuvene „Ane Karenjine” i mnogih drugih dela čije su centralne ličnosti bile žene, a lik Eme izazvao je opštu pometnju na književnoj sceni. Iako je Flober bio optužen za povredu javnog morala, roman doživljava buran uspeh. Lik Eme, na neki način, postaje otpor malograđanskom duštvu i svakodnevici, jer ruši njegove norme i protivi se svemu što je moralno propisano kroz pravila ponašanja jedne žene. Ema iz dosadnog seoskog života prelazi u fantaziju, ne bi li izmaštavanjem dosegla ono što u stvarnosti nije mogla. Udavši se za mladog seoskog lekara Šarla Bovarija, ona već na samom početku sebi postavlja pitanje „Zašto sam se udala?” i time razbija pokornost dobre i poslušne žene.
Ulogu Eme tumači Jana Milosavljević, a kroz njenu igru, kao i rediteljske postupke, dobijamo novo čitanje romana, a rediteljka adaptirajući tekst predstavi daje novi, složeniji kontekst, ne ostajući samo u okvirima književnog predloška, već dodajući sopstveni glas rediteljskog čitanja. Na početku Ema se direktno obraća publici, postavljajući pitanje „Ko sam ja?” ukazujući nam da ćemo u predstavi gledati Floberovu Emu, koju je sam pisac skrojio, krijući se iza njenog lika, razotkrivajući se rečenicom „Gospođa Bovari, to sam ja”. Zatim i rediteljkinu Emu, pa i Janinu, koja je nastala procesom rada na predstavi. Od tog trenutka pratimo niz scena iz Eminog života: od prve preljube i prvih napada gušenja, do narednog fatalnog zaljubljivanja, besomučnog trošenja novca i zaduživanja, do potpunog kraha nje i njene porodice.
Jana je vodilja ove predstave, Emu igra u talasima od energičnosti do tromosti, na čas je razigrana i glasna, raspevanog glasa, a na čas skrhana i nečujna. Vizuelnost njene igre, kao i scenski pokret, najviše dolaze do izražaja u odnosima sa tri muškarca. Prvo kroz fantazije sa mladim momkom Leonom Dipijem (Andrija Marković), zatim tokom zaljubljivanja i opčinjavanja Rudolfom Bulanžom, taktičnim zemljoposednikom (Strahinja Blažić) i u kratkim, svedenim scenama, sa mužem (Jovan Jovanović). Jovan ovu ulogu tumači skoro neprimetno, a iza njega ostaju samo poneke upečatljive reči koje grade Emin lik. Muški likovi ovde predstavljaju alate scenskog izraza koji treba da dočaraju Eminu ličnost i slobodu za kojom žudi, u koju iskreno, skoro detinje veruje.
Scenografija doprinosi atmosferi predstave, a upotpunjena je video snimcima koji vizuelno dočaravaju Emina duhovna stanja tokom različitih perioda života, a najistaknutiji su prikazi ljubavnog odnosa između nje i Rudolfa, na njegovom imanju, kad odlazi na časove jahanja usled lošeg zdravstvenog stanja. Uživo na sceni prate je muzičari (Aleksandar Jovan Krstić, Nikola Dragović i Ivan Mirković), kao i ostatak ansambla (Bojan Krivokapić, Andrej Nježić, Miloš Vlalukin, Žarko Stepanov, Katarina Gojković, Nevena Mihajlović i Ivan Jevtović) u brojnim numerama i kazivanju scena. Ivan Jevtić, u ulozi pisca Gistava Flobera, pripoveda o samom delu, očitavajući tako scene i oživljavajući atmosferu romana, koja predstavlja na neki način pozadinu radnje koju pratimo.
Mešajući savremen trenutak sa romantizovanim vremenom Eminog doba, Tanja gradi slojevit lik mlade žene i stavlja ga u kontekst sadašnjice, ne oduzimajući joj skoro dva veka postojanja. Ona prepušta Emu svim očima koje su je čitale, svim onim pogledima koji su kroz stranice romana upisivali u nju sopstvena tumačenja, dopuštajući sebi da se zanesu i maštaju o nekim svojim svetovima, ali nas istovremeno vraća iz književnosti u stvarnost. Dobijamo Emu koja nije samo predmet čitanja i tumačenja, već ženu koja govori kroz bunt i potrebu da bude saslušana. Zbog toga Jana izlazi iz priče i obraća se direktno publici, kako bi nas iznova podsećala zašto ovu priču danas imamo potrebu da strpljivo slušamo.
Foto: Zoran Škrbić
